Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Kanuni İşler Komitesinin bugün kabul ettiği rapora göre, Eylül 2006’da Başkan Bush’un var olduklarını bildirdiği ABD’ce “çok önemli” olarak nitelenen tutuklular (HVD), 2002-2005 yılları arasında Polonya ve Romanya’daki gizli CIA tutuklama merkezlerinde göz altına alındı.

Rapor, ABD ve Avrupa’daki istihbarat merkezlerinin 30 mevcut ve önceki üyelerin şahitliklerinin çapraz karşılaştırmalarına ve, uluslararası uçuş planı sisteminden gelen bilgisayar “ veri kayıtlarının” yeni analizine dayanmaktaydı.

Rapor, “Hükümet hizmetlerine bağlı resmi Avrupa ortaklarının işbirliğiyle” CIA tarafından kurulan ve NATO çerçevesindeki gizlilik kurallarının sıkı bir şekilde uygulanması sayesinde yıllarca gizli kalan ABD’nin “ yüksek değerde tutuklular” programının işlevi ve kapsamı hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir.

Komitenin açıklamasına göre, program, tutukluların maruz kaldığı işkence de dahil olmak üzere, “insan haklarının devamlı ve ciddi ihlaline yol açıyor.”

Açıklayıcı bir muhtırada da, muhabir Dick Marty (İsviçre, ALDE) şunları belirtti:

• ABD “yüksek değerde tutuklular” (HVD) 2002 ila 2005 yılları arasında Stare Kiejkuty istihbarat merkezinde göz altına alındı.
• Ekim 2001’de, ABD ve NATO arasında imzalanan gizli bir anlaşma, CIA’e “yüksek değerde tutukluları” Avrupa’da tutma olanağı sağlamıştır.
• Polonya eski Cumhurbaşkanı Kwasniewski ve Romanya Cumhurbaşkanı Iliescu bu tür gizli tutuklamalara onay verdi.
• Khalid Sheikh Mohammed’in Kabil’den Szmany’e 7 Mart 2003 tarihli uçuşu da dahil olmak üzere, Polonya yönündeki bütün uçuşlar, “sahte” uçuş planlarının resmi işleme koyulmasıyla ve Polonyalı hava trafik denetleyicilerinin suç ortaklığıyla kasıtlı olarak gizlenmiştir.
• Hatayla terör zanlısı sanılan Khaled El-Masri 28 Mayıs 2004’te CIA tarafından Kabil’den Arnavutluk Bezat-Kuçova Aerodrome’a, “evine geri gönderilmiştir.”

Komite, Avrupa Konseyi gözlemci devletleri olan, yalnızca Bosna-Hersek ve Kanada, tutukluların kanunsuzca transferi konusunda sorumluluklarını tam olarak kabul etmişlerdir.

Parlamenterler, insan haklarının ciddi ihlalleri için devletin temsilcilerinin sorumluluklarıyla ilgili kanıt ve bilginin, “devlet sırrı olarak korunmaya değer olduğunun düşünülmemesi gerektiğini” belirtti.

Parlamenterler, gerçeğin açığa çıkmasının, “terörizmin durdurulması ve engellenmesi için gizli hizmetler arasındaki hayati derecede önemli işbirliğini yeniden kurmak için en iyi yol” olduğunu vurguladı.