Avrupa Antlaşmaları Suç Gelirlerinin
Aklanması, Aranması, Zaptedilmesi ve Müsadere Edilmesine
İlişkin Sözleşme
Strasbourg, 8.XI.1990
Gayri
resmi tercümedir
Giriş
Aşağıda imzası bulunan Avrupa Konseyi Üyesi Devletler ve imzacı diğer
Devletler, Avrupa Konseyinin amacının üyeleri arasında daha geniş bir birliği
sağlamak olduğunu göz önünde tutarak ;
Toplumun korunması amacına yönelik ortak bir ceza politikası takip edilmesi
ihtiyacına kani olarak ;
Giderek artan ölçüde uluslararası bir sorun olan ağır suça karşı mücadelenin
uluslararası düzeyde modern ve etkin yöntemleri gerektirdiğini göz önünde
tutarak,
Bu yöntemlerden birisinin, suçluların suçtan kaynaklanan gelirden mahrum
edilmeleri olduğunu göz önünde tutarak,Bu amaca erişilmesi için iyi bir
şekilde işleyen uluslararası bir işbirliği sisteminin kurulması gerektiğini
göz önünde tutarak ;
Aşağıdaki gibi anlaşmışlardır.
Kısım I
Terminoloji
Madde 1-Terminoloji
Bu Sözleşme amaçları bakımından,
a) "Gelir" suçtan doğan herhangi bir ekonomik yarar anlamındadır.
Suçtan doğan gelir, bu Maddenin "b" alt fıkrasında tanımlandığı üzere,
herhangi bir mülkiyetten ibaret olabilir;
b) "mülkiyet" terimi, maddi veya manevi olsun taşınır veya taşınmaz
herhangi bir malvarlığı ve veya böyle bir malvarlığına tasarrufu hukuki
belgeleri veya menfaat ilişkisini tevsik eden vesikaları ihtiva eder ;
c) "Vasıtalar" bir suçu veya birden ziyade suçu işlemek için
kısmen veya tümüyle herhangi bir şekilde kullanılan veya kullanılması amaçlanan
herhangi bir malvarlığı anlamındadır;
d) ''Müsadere" bir suçla ilgili olarak yapılan kovuşturmayı takiben,
mülkiyetten kesin olarak mahkumiyete dair bir mahkeme tarafından verilen
bir ceza veya tedbir anlamındadır.
e) "Asli suç", sonucunda bu Sözleşmenin 6. Maddesinde tanımlandığı
üzere, bir suçun konusu olabilecek gelirin meydana geldiği herhangi bir
suç anlamındadır.
Kısım II
Ulusal Düzeyde Alınacak Tedbirler
Madde 2 - Müsadere Tedbirleri
1. Her bir Taraf bu şekildeki gelirlere eşdeğer, gelir
ve araçların veya malvarlığının müsadere edilebilmesi için gerekli olacak
yasal ve diğer tedbirleri alacaktır.
2. Her bir taraf; imza sırasında veya onay, kabul, uygun
bulma veya katılma belgelerini tevdii ederken Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
yapacakları bir beyan ile, bu Maddenin 1. Fıkrasının sadece bu deklarasyonda
belli edilen suçlara veya suç kategorilerine uygulanacağını beyan edebilir.
Madde 3- Araştırma Tedbirleri ve Geçici Tedbirler
Her bir taraf, 2. Maddenin 1. Fıkrasına göre müsadereye tabi mülkün
tespitini ve takibini yapabilmek ve bu gibi mülkün elden çıkarılmasına
veya nakline yol açan herhangi bir muameleyi önleyebilmek için gerekli
olabilecek yasal ve diğer tedbirleri alacaktır.
Madde 4- Özel Araştırma Yetkileri ve Teknikleri
1. Her bir taraf, mahkemelerinin ve diğer yetkili makamlarının,
2. ve 3. Maddelerde işaret olunan muameleleri yapmaları için, banka, mali
veya ticari kayıtların hazır bulundurulmasını veya zaptedilmesini emretme
yetkisi ile teçhiz olunmaları için gerekli olabilecek yasal ve diğer tedbirleri
alacaklardır.
2. Her bir Taraf; gelirin tespiti ve izlenmesini
ve bununla ilgili delillerin toplanmasını kolaylaştıran özel araştırma
tekniklerini kullanmak için gerekli olabilecek yasal ve diğer tedbirleri
almayı teemmül edecektir. Bu gibi teknikler izleme emirleri, gözleme, haberleşmelerin
durdurulması, bilgisayar sistemlerine girme ve özel belgelerin elde edilmesi
gibi hususları ihtiva edebilir.
Madde 5- Hukuki Yollar
Her bir Taraf, 2. Ve 3. Maddeler gereğince alınan tedbirlerden etkilenen
ilgili tarafların haklarını korumak için gerekli olabilecek etkin hukuki
yolları öngören yasal ve diğer tedbirleri alacaktır.
Madde 6- Karapara Aklama
1. Suçları her bir Taraf, kasıtlı olarak işlenen aşağıdaki fiillerin
kendi iç mevzuatına göre suç sayılması için gerekli olabilecek yasal ve
diğer tedbirleri alacaktır :
a) Bir malvarlığının suçtan doğan gelir olduğunu bilerek,
bunun kanunsuz olan kaynağını gizlemek veya tebdil etmek veya asli suçun
işlenmesine karışan herhangi bir şahsın eyleminin hukuki sonuçlarından
kaçmasına yardım etme maksadıyla mülkün değiştirilmesi veya nakledilmesi
;
b) Herhangi bir malvarlığının, bunun suçtan doğduğunu bilerek,
gerçek niteliğini, kaynağını, yerini, durumunu, hareketini, bu malvarlığı
ile ilgili hakları veya sahipliğini gizlemek veya değiştirmek; ve her taraf
devletin anayasal prensiplerine ve hukuk sisteminin temel esaslarına
bağlı kalmak suretiyle ;
c) alındığı tarihte, bir malvarlığının suçtan hasıl olduğunu
bilerek, böyle bir mal varlığının iktisabı, bulundurulması veya kullanılması,
d) bu Maddeye göre tespit olunan suçlardan herhangi birinin,
işlenmesine iştirak, katılma veya işlenmesi için teşekkül kurmak, teşebbüs
ve yardım etmek, teşvik etmek, kolaylaştırmak ve tavsiyede bulunmak,
2. Bu Maddenin 1. Fıkrasının uygulanması maksadıyla;
a) asli suçun, sözleşen Tarafın ceza yargısına tabi
olup olmadığı önemli olmayacaktır;
b) bu fıkrada zikredilen (1. Fıkra) suçların, asli suçu irtikap
eden şahıslara uygulanmaması sağlanabilecektir;
c) bu Maddenin 1. Fıkrasında zikredilen bir suçun unsuru olarak
gerekli olan bilme, kasıt veya amaç gibi hususlar, objektif, fiili şartlardan
çıkarılabilir.
3. Her bir taraf ; aşağıdaki hallerden herhangi birisi veya tümünde
sanığın;
a) Malvarlığının suçtan hasıl olduğunu bilmesi gerektiği,
b) Kar sağlamak maksadıyla hareket ettiği,
c) Başkaca suçluluk faaliyetlerini desteklemek amacıyla hareket
ettiği durumlarda,
bu Maddenin 1. Fıkrasında belirtilen eylemlerden bazısını veya tamamını
kendi iç hukukuna göre suç saymak için lüzumlu gördüğü tedbirleri
alabilecektir.
4. Her bir taraf, imza sırasında veya onay, kabul, uygun
bulma veya katılma belgelerini tevdii ederken Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
hitaben yapacakları bir bildiri ile bu Maddenin 1. Fıkrasının, sadece
bu bildiride belirtilen asli suçlara veya suç kategorilerine uygulanacağını
beyan edebilirler.
Kısım III
Uluslararası İşbirliği
Bölüm 1
Uluslararası İşbirliği Prensipleri
Madde 7-Uluslararası İşbirliği İçin Genel Prensipler
ve Tedbirler
1. Her bir Taraf, suçtan doğan gelirlerin ve vasıtaların müsadere
edilmesini amaçlayan soruşturmalar ve kovuşturmalar için yekdiğerlerine
mümkün olan en geniş işbirliğini sağlayacaktır.
2. Her bir Taraf, bu bölümdeki şartlar altında ;
a) Suçtan hasıl olan "gelir" veya vasıtaları temsil
eden özel malvarlığı unsurlarının müsaderesi yanında bu gibi suçtan hasıl
olan gelire tekabül eden para miktarının ödenmesine dair gelir müsaderesi
b) Yukarıda zikredilen her türlü müsadere amacıyla araştırma
yardımı ve geçici tedbirler ile ilgili talepleri karşılamak için gerekli
yasal ve diğer tedbirleri alacaklardır.
Bölüm 2
Araştırma Yardımı
Madde 8-Yardımlaşma Yükümlülüğü
Taraflar, vasıtaların, gelirin ve müsadereye tabi diğer malvarlığının
tespiti ve izlenmesinde talep üzerine yekdiğerlerine mümkün olan en geniş
yardımı sağlayacaktır. Bu yardım, yukarıda zikredilen malvarlığının mevcudiyeti,
yeri veya nakli, niteliği, hukuki statüsü veya değeri ile ilgili delili
sağlayan ve güvence altına alan herhangi bir tedbiri ihtiva edecektir.
Madde 9-Yardımın Yerine Getirilmesi
8. Maddeye uygun olarak yardım, talep edilen Tarafın iç hukukunun müsaade
ettiği şekilde, bu hukukla aykırılık teşkil etmeyeceği ölçüde talepte belli
edilen usullere uygun olarak yerine getirilecektir.
Madde 10-Kendiliğinden Bilgi Vermek
Her bir Taraf, kendi soruşturma veya kovuşturmalarına zarar vermeksizin
herhangi bir talebin vukuundan önce, suçtan doğan gelirler ve vasıtalar
hakkındaki bilgiyi, diğer sözleşen Tarafın bir soruşturma veya kovuşturmaya
başlatmasına veya yürütmesine yardımcı olabileceği veya bu Taraf
tarafından bu bölüm gereğince talepte bulunmasına yol açacağı düşüncesinde
ise bu sözleşen Tarafa gönderebilir.
Bölüm 3
Geçici Tedbirler
Madde 11-Geçici Tedbirleri Alma Yükümlülüğü
1. Müsadere amacıyla ceza soruşturması veya kovuşturmasını başlatan
bir Taraf, diğer Taraf Devletin talep etmesi halinde, her bir Taraf, daha
sonraki bir aşamada bir müsadere talebine konu olabilecek veya böyle bir
talebi tatmin edebilecek şekilde malvarlığının ticaretinin, nakledilmesinin
veya elden çıkarılmasının önlenmesi için dondurulması veya el konulması
gibi gerekli geçici tedbirleri alacaktır.
2. Bu Sözleşmenin 13. Maddesine uygun olarak bir müsadere talebi
almış bulunan her bir Taraf, talep edilmiş ise, talebe konu olan veya talebi
karşılayabilecek şekilde, herhangi bir malvarlığı ile ilgili olarak bu
Maddenin 1. Fıkrasında belirtilen tedbirleri alacaktır.
Madde 12-Geçici Tedbirlerin Uygulanması
1. Bu Sözleşmenin 1. Maddesinde belirtilen geçici tedbirler
talep edilen Tarafın iç hukukuna uygun olarak ve iç hukukun izin verdiği
şekilde, iç hukukla çatışmadığı ölçüde talepte belirtilen usullere uygun
olarak uygulanacaktır.
2. Bu Maddeye uygun olarak alınmış herhangi bir geçici
tedbirin kaldırılmasından önce, talep edilen Taraf, mümkün olan ahvalde
talep eden Tarafa tedbirin devam etmesi lehindeki sebeplerini takdim etmesi
imkanını verecektir.
Bölüm 4
Müsadere
Madde 13-Müsadere Yükümlülüğü
1. Bir diğer sözleşen Taraf tarafından ülkesinde bulunan,
suçtan doğan gelirlerin veya vasıtaların müsaderesi talebini alan Devlet
;
a) Bu gibi gelirler veya vasıtalarla ilgili olarak talep
eden tarafın bir mahkemesi tarafından verilen müsadere kararını infaz
edecek veya
b) Bu talebi, bir müsadere kararının alınması için kendi yetkili
makamlarına sunacak ve bu şekilde karar alınması halinde onu infaz edecektir.
2. Bu Maddenin 1 (b) fıkrasının uygulanması amacıyla herhangi
bir sözleşin taraf, gerekli olduğu zaman, kendi iç hukuku gereğince
müsadere kovuşturmasını başlatma yetkisine haiz olacaktır.
3. Bu Maddenin 1. Fıkra hükümleri, müsaderesinin uygulanabileceği
malvarlığı talep edilen tarafta bulunuyor ise, suçtan doğan gelirin değerine
uygun şekilde bir miktar paranın ödenmesini kapsayan müsadereye de keza
uygulanacaktır. Bu hallerde, 1. Fıkraya uygun müsadere infaz edilirken,
talep edilen taraf, ödeme sağlanmamış ise, müsadere için uygun herhangi
bir malvarlığı üzerinde talebi uygulanacaktır.
4. Müsadere talebinin muayyen bir malvarlığını ilgilendirmesi
halinde; Taraftar, talep edilen tarafın malvarlığının değerine tekabül
eden bir miktar paranın ödenmesi şeklinde müsadere işlemini infaz etmesi
hususunda anlaşabilirler.
Madde 14-Müsaderenin Yerine Getirilmesi
1. Müsaderenin 13. Madde gereğince alınması ve yerine getirilmesi
usulleri talep edilen taraf kanuna tabi olacaktır.
2. Talebedilen taraf; talep eden tarafın mahkumiyet veya adli
kararında beyan edildiği ölçüde veya mahkumiyet veya adli kararın zımmen
istinat etmesi nispetinde olaylarla ilgili sübutlarla bağlı olacaktır.
3. Her bir Taraf, imza sırasında veya onaylama, kabul, uygun
bulma veya katılma belgelerini tevdi ederken Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
hitap eden bir deklarasyon ile bu Maddenin 2. Fıkrasının sadece kendi anayasal
prensiplerine ve hukuk sisteminin temel ilkelerine bağlı olarak uygulanacağını
beyan edebilir.
4. Müsaderenin bir miktar paranın ödenmesini gerektirdiği halinde,
talep edilen tarafın yetkili makamı, bu miktarı, müsaderenin yerine getirilmesi
kararının alındığı tarihteki döviz kuru üzerinden, o ülkenin (talep edilen
Taraf) parasına çevirecektir.
5. Bu Sözleşmenin 13. Maddesinin (1/a) fıkrasının uygulanması
halinde müsadere kararının yeniden incelenmesine dair yapılacak başvuru
konusunda karar verme yetkisine sadece talep eden taraf sahip olacaktır.
Madde 15-Müsadere Edilmiş Malvarlığı
Talebedilen taraf tarafından müsadere edilen malvarlığı ilgili taraflarca
aksi kararlaştırılmadıkça talep edilen Taraf kendi iç hukukuna göre kullanılacaktır.
Madde 16 - Yerine Getirilme Hakkı ve Azami
Müsadere Miktarı
1. Bu Sözleşmenin 13. Maddesine göre yapılmış bir müsadere talebi,
talebeden tarafın müsadere kararını bizzat kendisinin yerine getirme hakkını
etkilemez.
2. Bu Sözleşmeni hiçbir hükmü, müsadere edilen toplam mal varlığı
değerinin, müsadere kararında belirtilen para miktarını aşmasına imkan
verecek şekilde yorumlanmayacaktır. Bir taraf böyle bir ihtimalin ortaya
çıkabileceğini tespit ederse, ilgili taraflar böyle bir sonucu bertaraf
etmek için istişare edeceklerdir.
Madde 17-Hapsen Tazyik
Sözleşmenin 13. Maddesi gereğince yapılan bir talebin sonucu olarak,
talep eden taraf talebinde o şekilde belirtmemiş ise, talep edilen taraf,
hapsen tazyik ve hürriyeti kısıtlayan başka herhangi bir tedbir uygulamayacaktır.
Bölüm 5
İşbirliğinin Reddi veya Ertelenmesi
Madde 18-Ret Nedenleri
1. Kısımdaki işbirliği aşağıdaki hallerde ret olunabilir.
a) İstenilen husus talep edilen tarafın hukuk sisteminin
temel prensiplerine aykırı ise; veya
b) İstemin yerine getirilmesinin, talep edilen tarafın egemenliğine,
güvenliğine, kamu düzenine veya diğer öz çıkarlarına
zarar vermesi muhtemel ise; veya
c) Talep edilen tarafın görüşüne göre, talebin ilgili olduğu
davanın önemi, istenilen hususta bir tedbir olmayı haklı kılmıyorsa; veya
d) Talebin ilgili olduğu suç, siyasi veya mali suç niteliğinde
ise; veya
e) İstenilen hususta işlem yapılmasının, talep edilen tarafça
ne bis in idem kuralına aykırı olacağı düşünülmekteyse; veya
f) Talebin ilgili olduğu suç, talep edilen taraf ülkesinde işlendiği
ve anılan bu tarafın kanununa göre suç teşkil etmediği takdirde,
bu ret sebebi 2. Bölümde öngörülen işbirliğine, sadece talep edilen
adli yardımın zorlayıcı tedbirleri öngörmesi halinde uygulanacaktır.
2. İstenilen yardım zorlayıcı bir işleme taalluk ettiği sürece,
bu kısmın 2'nci bölümü ve 3'üncü bölümü gereğince yapılacak işbirliği,
eğer istenilen tedbirler benzer bir dahili olayda vuku bulduğunda soruşturma
veya kovuşturma amacıyla talep edilen tarafın iç hukukuna göre alınamıyorsa,
keza reddedilebilecektir.
3. Talep edilen taraf kanunun gerekli kılması halinde istenilen
yardımın zorlayıcı bir işleme taalluk ettiği sürece, bu kısmın 2'nci bölümü
ve 3'üncü bölümü gereğince yapılacak işbirliği, eğer istenilen tedbirler,
veya benzer sonuçları veren başka tedbirler, talebeden taraf kanununa göre
müsaade edilmemişse veya talebeden taraf yetkili makamları bakımından,
talep Cumhuriyet Savcıları dahil bir Hakim veya başka yetkili suçla ilgili
olarak çalışan makamlarından biri tarafından yapılmamış ise keza ret olunabilecektir.
4. Bu kısmın 4'üncü bölümü gereğince yapılacak işbirliği keza
aşağıdaki hallerde ret olunabilecektir.
a) Talebin ilgili olduğu suç tipi ile ilgili olarak
talep edilen taraf kanununda müsadere öngörülmemiş ise; veya
b) 13. Maddenin 3. Fıkrasına uygun yükümlülüğe zarar vermeksizin,
suç ve
i. Suçtan doğan gelir olarak tanımlanabilecek edilebilecek
bir ekonomik avantaj veya
ii. Suçun vasıtaları olarak tanımlanabilecek edilebilecek malvarlığı
arasındaki ilişki ile ilgili olarak talep edilen tarafın müsadere
imkanları ilgilendiren husus hukuk prensiplerine aykırı olacak ise; veya
c) Talep edilen taraf kanunu gereğince müsadere zamanaşımı sebebiyle
artık verilemiyor veya uygulanamıyor ise; veya
d) Talep, eski bir mahkumiyet veya müsadere kararının verilmesine
veya talebinin yapılmasına temel olan bir veya muhtelif suçların
işlendiğine dair adli nitelikte bir karar veya beyan ile ilgili ise;
veya
e) Müsadere işleminin talep eden tarafta ya infaz edilir olmaması
veya halen olağan itiraz yollarına tabi bulunması söz konusu ise;
veya
f) Bir şahıs aleyhinde verilen müsadere kararının, bir şahsın
gıyabında verilen bir kararla ilgili olması ve talep edilen tarafın
görüşüne göre, talep eden taraf tarafından böyle bir karara yol açacak
şekilde yapılan kovuşturmaların herhangi bir şahıs hakkında yapılan
suç isnadı dolayısıyla asgari savunma haklarını tatmin etmemiş olması,
5. Bu Maddenin 4 (f) fıkraı bakımından verilmiş bir karar aşağıdaki
hallerde gıyaben verilmiş sayılmayacaktır:
a) İlgili kişinin itirazını müteakip teyit ve tebliğ
edilmişse; veya
b) İlgili kişinin temyiz etmesi üzerine kararın bunu müteakip
verilmiş olması,
6. Bu Maddenin 4 (f) fıkrasına göre asgari savunma haklarının tatmin
edilip edilmediğini incelerken; talep edilen taraf ilgilisi şahsın adaletten
kasıtlı olarak kaçtığı vakıasına veya bu şahsın gıyapta verilen karara
karşı bir hukuki yola başvurma imkanı olduğu halde bu yola başvurmamasını
dikkate alacaktır. Ayını husus, ilgili şahsa duruşmada bulunması için usulüne
uygun davet yapılması halinde, bu şahsın hazır bulunmaması ya da talik
istememesi halinde de uygulanacaktır.
7. Her bir taraf, banka sırrını bu kısım gereğince herhangi bir
iş birliğini reddetmek için bir sebep olarak öne sürmeyecektir. Kendi iç
hukukunun öngörmesi halinde sözleşen bir taraf banka sırrının kaldırılmasını
içeren bir talebin savcılık ve suçlarla ilgili olarak hareket eden herhangi
bir makam dahil olmak üzere, ya bir hakim veya başka bir adli makam tarafından
ele alınmasını gerekli kılabilir.
8. Bu Maddenin 1 (a) fıkrasındaki ret sebebine zarar vermeksizin;
a) Talebeden taraf yetkili makamları tarafından soruşturma
altında tutulan veya müsadere kararına muhatap kılınan şahsın bir
tüzel kişi olması durumunda, talep edilen taraf bu kısım dairesinde
yapılacak işbirliğine bunu bir engel olarak saymayacaktır.
b) Aleyhinde suçtan doğan gelirin müsaderesi kararı alınan gerçek
kişinin daha sonra ölmesi veya aleyhinde suçtan doğan gelirin müsaderesi
kararı alınan bir hükmi şahsın sonradan feshedilmesi durumunda bu husus
13. Maddenin 1 (a) fıkrasına uygun olarak yardım yapılmasına bir engel
olarak kabul edilmeyecektir.
Madde 19 - Erteleme
Talebedilen taraf, bir talebin kendi makamları tarafından yapılan soruşturma
ve kovuşturmalara zarar vermesi söz konusu ise, bu talep üzerine yapacağı
işlemi erteleyebilir.
Madde 20 - Bir Talebin Kısmen veya Şartlı Kabul
Edilmesi
Bu kısım gereğince işbirliğini reddetme veya geri bırakmadan önce
talep edilen taraf, uygun olması halinde talebeden tarafla istişare yaptıktan
sonra, talebin kısmen kabul edilebileceğini veya gerekli gördüğü şartlara
tabi tutulmasını inceleyecektir.
Bölüm 6
Tebligat ve Üçüncü Kişilerin Haklarının Korunması
Madde 21-Belgelerin Tebliği
1. Taraflar, geçici tedbirler ve müsadereden etkilenen şahıslara
hukuki belgelerin tebliğ edilmesinde birbirlerine en geniş biçimde karşılıklı
olarak yardımda bulunacaklardır.
2. Bu Maddenin hiçbir hükmü, gönderilen tarafça imza sırasında
veya onaylama, kabul, uygun bulma ve katılma belgesini tevdi ederken Avrupa
Konseyi Genel Sekreterine hitaben aksine bir beyanda bulunulmadıkça,
a) Hukuki belgelerin posta kanalıyla dışarıda bulunan
şahıslara doğrudan gönderilmesi imkanını;
b) Belgelerin menşei olan tarafın adli görevlilerinin veya diğer
yetkili makamlarının adli belgeleri bu tarafın;konsolosluk makamları
aracılığı ile veya gönderilen tarafın adli görevlileri, görevlileri
veya başka yetkili makamları aracılığı ile tebliğ etme imkanını;
engellemeyecektir.
3. Gönderilen tarafta çıkarılan geçici tedbirler veya müsadere
kararlarından etkilenen yurtdışındaki şahıslara adli belgeler tebliğ edilirken,
bu taraf kendi kanununa göre hangi hukuki yolların mevcut olduğunu bu şahıslara
belirtecektir.
Madde 22-Yabancı Kararların Tanınması
1. Talebedilen taraf, 3 ve 4. Bölümler gereğince vaki işbirliği
taleplerini incelerken, talebeden tarafta alınan ve üçüncü kişiler tarafından
öne sürülen hakları ilgilendiren herhangi bir kararı tanıyacaktır.
2. Tanıma aşağıdaki hallerde reddolunabilecektir:
a) Üçüncü taraflar haklarını ispat için yeterli imkana
sahip değiller ise; veya
b) Alınan karar, talep edilen tarafta aynı konuda alınmış bir
kararla çelişiyor ise; veya
e) Alınan kararlar talep edilen tarafın kamu düzeni ile bağdaşmıyor
ise; veya
d) Alınan karar, talep edilen taraf kanununun öngördüğü
münhasır yargı hükümlerine aykırı ise.
Bölüm 7
Usuli ve Diğer Genel Kurallar
Madde 23-Merkezi Makam
1. Herhangi bir taraf bu kısım gereğince yapılan talepleri göndermek
ve cevap vermek, bu gibi taleplerin yerine getirilmesi veya yerine getirilmek
üzere yetkili olacak bir merkezi makamı veya gerekli ise yetkili makamları
tayin edecektir.
2. Her bir taraf, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma
veya katılma belgesini tevdi ederken Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bu
Maddenin 1. Fıkrasına uygun şekilde tayin edilen makamların isimlerini
ve adreslerini bildirecektir.
Madde 24- Doğrudan Haberleşme
1. merkezi makamlar birbirleriyle doğrudan haberleşeceklerdir.
2. acele hallerde, bu kısım gereğince vaki talepler veya bildirimler,
kamu savcıları dahil olmak üzere talep eden taraf adli makamları tarafından,
talep edilen tarafın adli makamlarına doğrudan gönderilebilecektir. Bu
durumda, bir nüsha da aynı anda talep eden taraf merkezi makamı vasıtasıyla
talep edilen tarafın merkezi makamına gönderilecektir.
3. bu Maddenin 1. ve 2. Fıkraları gereğine vaki herhangi talepveya
bildirim Uluslar arası Suç Polisi Örgütü (interpol) vasıtasıyla yapılabilecektir.
4. Maddenin 2. fıkrasına uygun olarak bir talep yapılması ve
makamın bu talebi incelemek yetkisi olmaması halinde, bu makam talebi yetkili
milli makama havale edecek ve bu şekilde hareket ettiğini talebeden tarafa
doğrudan bildirecektir.
5. Bu kısmın 2. Bölümü gereğince yapılan cebri işlemi gerektirmeyen
talepler, talebeden tarafın yetkili makamları tarafından talep edilen tarafın
yetkili makamlarına doğrudan intikal ettirilebilecektir.
Madde 25 -Talep Şekli ve Diller
1. Bu kısım gereğince yapılacak tüm talepler yazılı olacaktır.
Telefax gibi modern haberleşme araçları kullanılabilecektir.
2. Bu Maddenin 3. fıkraı hükmüne bağlı olmak kaydıyla, taleplerin
veya bağlı belgelerin tercümesi istenilmeyecektir.
3. İmza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma veya katılma
belgesini tevdi ederken, sözleşen herhangi bir taraf, Avrupa Konseyi Genel
Sekreterine bir bildirimde bulunarak, kendisine yapılan taleplerin ve bu
talepleri destekleyen bağlı belgelerin kendi lisanına veya Avrupa Konseyinin
resmi dillerinden birine veya bu dillerden beyanında belirteceği birisine
yapılmış tercümelerini gerekli kılmak hakkını muhafaza edebilir. Bu taraf,
bu vesileyle belirtebileceği başka herhangi bir dilde yapılan tercümeleri
kabul etmeğe hazır olduğunu da beyan edebilir. Diğer taraflar karşılıklılık
kuralını uygulayabilirler.
Madde 26-Onaylama
Bu kısmın uygulanmasında gönderilen belgeler, tüm onaylama formalitelerinden
muaf tutulacaktır.
Madde 27-Talebin Kapsamı
1. Bu kısım gereğince işbirliği talebinde bulunurken aşağıdaki
hususlar belirtilecektir:
a) Talebi yapan makam ve soruşturma ve kovuşturmayı
yürüten makam;
b) Talebin amacı ve sebebi,
c) Tebligat için talepte bulunulma hali hariç olmak, üzere,
soruşturma veya kovuşturmaların dayandığı (gün, yer ve suçun şartları
gibi) olaylar.
d) İşbirliğinin zorlayıcı eylemi gerektirdiği ölçüde,
i. Kanun hükümlerinin metni veya, bu mümkün olmazsa,
uygulanacak kanun hakkında bir açıklama;
ii. Talebeden taraf ülkesinde kendi kanunu gereğince üzerinde
durulan veya benzer etkileri olan başka herhangi bir tedbir;
e) Gerekli görülmesi halinde ve mümkün olduğu ölçüde,
i. ilgili kişi veya kişilerin isimleri, doğum
yeri ve tarihi, uyrukları, bulundukları yer ve tüzel kişi ise uyrukluları
idare merkezi ile ilgili açıklama ve
ii. işbirliği istenilen malvarlığının bulunduğu yer, ilgili
kişi veya kişilerle bağlantısı suçla olan ilgisi yanında bu malvarlığıyla
diğer kişilerin menfaat ilgileri hakkında mevcut bilgi; ve
f) talep eden tarafın takip edilmesini arzu ettiği herhangi
mahsus bir usuli işlem.
2. Bir miktar paranın ödenmesiyle yerine getirilebilecek bir müsadere
kararına konu malvarlığının zaptedilmesi için 3. Bölüm gereğince yapılan
bir talepte aynı zamanda bu malvarlığında geri alınacak azami miktar belirtilecektir.
3. Bu Maddenin 1. Fıkrasında zikredilen hususlara ek olarak 4.
Bölüm gereğince yapılacak talep aşağıdaki unsurları ihtiva edecektir.
a) 13. Maddenin 1 (a) fıkrası ile ilgili talepte,
i. Talebeden tarafta mahkemenin verdiği müsadere kararının
onaylanmış aslı ve müsadere kararında zikredilmemişse, bu kararın
verilmesine esas olan nedenlerin açıklanması
ii. Müsadere kararının yerine getirilir olduğuna ve herhangi
bir itiraz yoluna tabi olmadığına dair talebeden taraf yetkili makamının
onayı;
iii. Uygulanması istenilen kararın kapsamı hakkında bilgi, ve
iv. herhangi bir geçici tedbirin alınmasının gerektiğine dair
bilgi,
b) 13. Maddenin 1 (b) fıkrası ile ilgili talepte; talebeden taraf
tarafından talep edilen tarafa kendi iç hukuku gereğince bir karar
istenmesine imkan verecek şekilde talebe esas olan olayların açıklanması,
c) Üçüncü kişilerin haklarını öne sürmeleri durumunda, keyfiyeti
kanıtlayan belgeler.
Madde 28-Hatalı Talepler
1. Bir talebin bu kısım hükümlerine uygun olmaması halinde veya
sağlanan bilgi, talep edilen tarafın talebi incelenmesine yeterli değilse,
talebeden taraftan istemini düzeltmesini veya ek bilgi ile ikmal
etmesini isteyebilir.
2. Talep edilen taraf bu gibi değişikliklerin veya bilginin alınması
için bir zaman sınırı tespit edebilir.
4 Bu kısmın 4. Bölümü gereğince yapılmış bir taleple ilgili olarak
istenilen değişikliklerin veya ek bilginin alınmasına intizaren, talep
edilen taraf bu kısmın 2 veya 3. Bölümlerinde atıf yapılan tedbirlerden
herhangi birini alabilir.
Madde 29- Taleplerin Çokluğu
1. Talep edilen tarafın aynı kişi veya malvarlığı ile ilgili
olarak bu kısmın 3 veya 4. Bölümleri gereğince birden fazla talep olması
halinde, taleplerin çokluğu bu tarafı geçici tedbirlerin alınmasına ilişkin
talepleri ele almaktan engellemeyecektir.
2. Bu kısmın 4. bölümü gereğince yapılan taleplerin çokluğu
halinde, talep edilen taraf talebeden taraflarla görüş alışverişinde
bulunmayı düşünecektir.
Madde 30- Gerekçe Gösterme Yükümlülüğü
Talebedilen taraf, bu kısım gereğince vaki işbirliğini ret, geri bırakma
veya şarta bağlı tutma hakkında alacağı herhangi bir kararın gerekçelerini
gösterecektir.
Madde 31- Bilgi
1. Talep edilen taraf talep eden tarafa aşağıdaki hususları derhal
bildirecektir.
a) Bu kısım gereğince yapılan talep hakkında te
vessül olunan işlem;
b) Talebe istinaden tevessül olunan işlemin nihai sonucu;
c) Bu kısım gereğince herhangi bir işbirliğinin tamamen ve kısmen
reddine, geciktirilmesine veya şarta bağlanmasına dair alınan karar;
d) Talep edilen işlemin uygulanmasını imkansız kılan veya büyük
ölçüde gecikmesine yol açan şartlar; ve
e) Bu kısmın 2 veya 3. Bölümlerine uygun tedbirlerin alınmış
olması halinde, kendi iç hukukunda geçici tedbirin otomatik olarak
kaldırılmasına yol açan hükümler.
2. Talep eden taraf talep edilen tarafa aşağıdaki hususları derhal
bildirecektir;
a) Müsadere kararının tamamen veya kısmen uygulanmış
olmasını sona erdiren herhangi bir yeniden inceleme, karar veya başka
herhangi bir gelişme; ve
b) Bu kısım gereğince artık haklı görülmeyen bir sebebe dayalı
herhangi bir fiili veya hukuki gelişme; ve
3. Bir sözleşen tarafa aynı müsadere kararına istinaden birden çok
taraftan müsadere isteminde bulunması halinde, bu talebin yerine getirilmesinden
etkilenen tüm taraflara keyfiyeti bildirecektir.
Madde 32 -Kullanımın Kısıtlanması
1. Talep edilen taraf, talebin yerine getirilmesini, elde edilen
delil veya bilginin kendisinin önceden rızası olmaksızın, talep edilen
tarafın makamlarınca talepte belli edilenlerden başka soruşturma veya kovuşturmalarda
kullanılmayacağı veya nakledilemeyeceği şartına tabi tutulabilir.
2. Her bir taraf imza sırasında veya onama, kabul, uygun bulma
veya katılma belgelerini tevdi ederken Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
hitaben yapacağı bir bildirim ile bu kısım gereğince sağlanan bilgi ve
delilin önceden rızası olmadan talebeden taraf makamları tarafından talepte
belli edilenden başka soruşturma ve kovuşturmalarda kullanılamayacağı beyan
edilebilir.
Madde 33 -Gizlilik
1. Talebeden taraf, talep edilen tarafın, talebin infazı için
gerekli olan dışında, talebin kapsamını ve olguları gizli tutulmasını gerekli
kılabilir. Talep edilen Taraf gizlilik gereğine uyamayacak olursa, keyfiyeti
derhal talep eden tarafa bildirecektir.
2. Talebeden taraf, kendi iç hukukunun temel prensiplerine aykırı
değilse, o şekilde talepte bulunulmuş ise, talep edilen tarafça sağlana
bilgi ve delili, talepte tanımlanan soruşturma ve kovuşturmalar için gerekli
ölçüde açıklanması hali hariç, gizili tutacaktır.
3. Kendi iç hukuk hükümlerine bağlı olarak, 10. Madde gereğince
kendiliğinden (spontane)bilgi alan bir sözleşen taraf, bu bilgiyi sağlayan
tarafça istenilen gizlilik gereksinmesine uyacaktır. Diğer taraf böyle
bir gereksinmeye uymamış ise, keyfiyeti derhal bilgiyi nakleden tarafa
bildirecektir.
Madde 34 -Masraflar
Talebin karşılanmasıyla ilgili lan masraflar talep edilen taraf tarafından
karşılanacaktır. Talebin karşılanması için önemli veya fevkalade nitelikteki
masraf gerekli ise, taraflar talebin yerine getirilmesiyle ilgili şartlar
ve masrafların nasıl üstlenileceği hususunda mutabık kalmak için istişare
edeceklerdir.
Madde 35- Zararlar
1. Bu kısım gereğince yapılacak işbirliği hususunda bir fiil
veya ihmalden doğan zararlar için sorumluluk konusunda bir şahıs hukuku
davası açmış ise ilgili taraflar münasip şekilde talep edilen zarar miktarının
nasıl paylaşılacağı hususunda birbirleriyle istişare etmeği düşüneceklerdir.
2. Zarar dolayısıyla bir davaya konu edilen taraf, bu davada
menfaati olan diğer tarafa bu davayı haber vermeğe gayret gösterecektir.
Kısım lV
Nihai Hükümler
Madde 36 - İmza ve Yürürlüğe Girme
1. Bu Sözleşme, Avrupa Konseyine üye devletler ve hazırlanmasına
iştirak etmiş olan Konseye üye olmayan Devletlerin imzasına açılacaktır.
Bu devletler Sözleşme ile bağlı oldukları hususundaki rızalarını aşağıdaki
şekilde beyan edebileceklerdir:
a) Onaylama, kabul veya tasvip, çekince konulmaksızın
imzalama, veya
b) Onaylama, kabul veya tasvib tabi imzalama, ve takiben
onaylama, kabul, veya tasvip.
2. Onaylama, kabul veya uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel
Sekreterine tevdi edilecektir.
3. Bu Sözleşme, en az ikisi Avrupa Konseyi üyesi olan üç devletin
1. Fıkra hükmüne uygun şekilde Sözleşme ile bağlı olduklarına dair rızalarını
beyan ettikleri tarihi takiben üç aylık bir sürenin dolmasına takiben ayın
birinci günü yürürlüğe girecektir.
4. İmzacı Devletlerden biri daha sonra kendisi için
bağlayıcı olduğunu beyan ederse, Sözleşme, 1. Fıkra hükmüne göre Sözleşmenin
bağlayıcı olduğunu beyan ettikleri tarihi takip eden üç ayın hitamındaki
ayın ilk gününde yürürlüğe girecektir.
Madde 37- Sözleşmeye Katılma
1. Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Konseyi
Bakanlar Komitesi, Sözleşmeye taraf olan devletlerle istişarede bulunduktan
sonra, Bakanlar Komitesine katılmaya yetkili sözleşen devletler temsilcilerinin
ittifakıyla ve Avrupa Konseyi Statüsünün 20 (d) Maddesinde öngörülen çoğunluk
kararıyla Avrupa Konseyine üye olmayan veya Sözleşmenin hazırlanmasına
iştirak etmemiş herhangi bir devleti bu Sözleşmeye katılmaya davet edebilir.
2. Katılan herhangi bir devletle ilgili olarak Sözleşme, katılma
belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdiinden sonra üç aylık sürenin
dolmasını takiben ayın birinci günü yürürlüğe girecektir.
Madde 38-Ülkesel Uygulama
1. Herhangi bir Devlet imzalama sırasında veya onaylama, kabul,
uygun bulma veya katılma belgesini tevdi ederken bu Sözleşmenin tatbik
edileceği ülke veya ülkeleri belli edecektir.
2. Herhangi bir Devlet daha sonraki bir tarihte Avrupa Konseyi
Genel Sekreterine hitaben bir bildiri ile bu Sözleşmenin uygulanmasını
bu beyanında belli edilen herhangi başka bir ülkeye genişletebilir. Bu
ülke ile ilgili olarak Sözleşme; böyle bir bildirinin genel sekreter tarafından
alınmasından sonra üç aylık sürenin dolmasını takiben ayın birinci günü
yürürlüğe girecektir.
3. Önceki iki fıkra gereğince yapılan herhangi bir beyan, bu
beyan da zikredilen herhangi bir ülke ile ilgili olarak, Avrupa Konseyine
hitaben yapılmış bir bildiri ile geri alınabilir. Geri alma, böyle bir
tebligatın Avrupa Konseyi Genel Sekreteri tarafından alındığı tarihi takiben
üç ayın dolmasından sonra; takip eden ayın birinci günü geçerli olacaktır.
Madde 39- Diğer Anlaşma ve Sözleşmelerle İlişki
1. Bu Sözleşme özel konuları ilgilendiren uluslar arası çok taraflı
Sözleşmelerden doğan hakları ve yükümlülükleri etkilemeyecektir.
2. Bu Sözleşmeye taraf olanlar, bu Sözleşmede ele alınan konular
hakkında yekdiğerleriyle bu Sözleşmenin hükümlerinin tamamlanması veya
güçlendirilmesi veya Sözleşmede yer alan prensiplerin uygulanmasını kolaylaştırmak
maksadıyla ikili veya çok taraflı anlaşmalar yapabilirler.
3. İki veya daha fazla sözleşen taraf bu Sözleşmede ele alınan
herhangi bir konuda esasen anlaşma veya Sözleşme yapmış veya bu konuda
bir başka şekilde ilişki tesis etmişlerse, uluslararası işbirliğini kolaylaştırıyor
ise bu Sözleşme yerine alınan anlaşma veya Sözleşmeyi uygulamaya veya ilişkilerini
buna uygun olarak düzenlemeğe yetkili olacaklardır.
Madde 40 -Çekinceler
1. Herhangi bir Devlet, imza esnasında veya onaylama kabul, uygun
bulma veya katılma belgelerini tevdi ederken, 2. Maddenin 2. Fıkrası; 6.
Maddenin 3. Fıkrası, 14. Maddenin 3. Fıkrası, 21. Maddenin 2. Fıkrası,
25 Maddenin 3. Fıkrası ve 32 Maddenin 2. Fıkrasında öngörülen çekincelerden
bir veya daha fazlasını mahfuz tuttuğunu beyan edebilir. Başkaca çekince
konulamaz.
2. Önceki fıkra gereğince çekince de bulunmuş olan herhangi bir
Devlet Avrupa Konseyi Genel Sekreterine hitaben bir bildiri ile bu çekincesini
kısmen veya tamamen geri alabilir. Geri alma böyle bir bildirinin Genel
Sekreter tarafından alındığı tarihte geçerli olacaktır.
3. Bu Sözleşmenin bir hükmü ile ilgili çekince koyan sözleşen
bir taraf bu hükmün diğer bir sözleşen tarafça uygulanmasını ileri süremeyecektir;
bununla birlikte koyduğu çekince kısmi veya şartlı ise, bu hükmün kendisi
tarafından kabul edildiği kadarıyla uygulanmasını öne sürebilir.
Madde 41- Değişiklikler
1. Herhangi bir sözleşen taraf tarafından bu Sözleşme de değişiklik
yapılması teklif edebilir ve bu öneri Avrupa Konseyi Genel Sekreteri tarafından
Avrupa Konseyine üye devletlere ve 37. Madde hükümlerine uygun olarak bu
Sözleşmeye katılmış veya katılmağa davet olunmuş veya üye oymayan devletlere
gönderilecektir.
2. Sözleşen bir tarafça yapılan herhangi bir değişiklik teklifi
önerilen değişiklik hakkında kendi görüşünü Bakanlar Komitesine sunacak
olan Avrupa Suç Sorunları Komitesine gönderilecektir.
3. Bakanlar Komitesi önerilen değişikliği ve Suç Sorunları Avrupa
Komitesi'nin görüşünü inceleyecek ve değişikliği kabul edebilecektir.
4. Bu Maddenin 3. Fıkrasına uygun olarak Bakanlar Komitesi tarafından
kabul edilen herhangi bir değişiklik metni kabul edilmek üzere sözleşen
taraflara gönderilecektir.
5. Bu Maddenin 3. Fıkrasına uygun olarak kabul edilen herhangi
bir değişiklik sözleşen tarafların tümünün değişiklikle ilgili kabullerini
Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bildirdikleri günü takiben otuzuncu
gün yürürlüğe girecektir.
Madde 42- Uyuşmazlıkların Çözümü
1. Avrupa Konseyi Suç Sorunları Komitesi, bu Sözleşmenin yorumlanması
ve uygulanması konularında bilgilendirilecektir.
2. Taraflar arasında bu Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanması
bakımından uyuşmazlık halinde, uyuşmazlığın Avrupa Suç Sorunları Komitesine,
Kararları Tarafları bağlayıcı olacak olan bir Hakem Mahkemesine veya ilgili
taraflarca mutabık kalındığı üzere Uluslararası Adalet Divanına intikal
ettirilmesi dahil olmak üzere, Taraflar uyuşmazlığın müzakere yoluyla veya
tercih edecekleri başka herhangi bir barışçı yolla çözümü yoluna başvuracaklardır.
Madde 43-Feshi İhbar
1. Sözleşen taraflar, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine hitaben
bir bildiri yoluyla bu Sözleşmenin feshini her zaman isteyebilirler.
2. Bu şekilde yapılan feshi ihbar, buna dair bildirinin Avrupa
Konseyi Genel Sekreteri tarafından alındığı tarihten sonra üç aylık sürenin
dolmasını takip eden ayın birinci günü geçerli olacaktır.
3. Bununla birlikte, mevcut Sözleşme, böyle bir feshi ihbarın
yürürlüğe girdiği tarihten önce Sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılan
bir talep dolayısıyla müsadereye dair.14 Madde gereğince yapılacak yerine
getirme bakımından uygulanmaya devam edecektir.
Madde 44- Bildirimler
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa Konseyine üye Devletler ve bu
Sözleşmeye katılan herhangi bir devlete aşağıdaki hususları bildirecektir;
a) Herhangi bir imzalama işlemini;
b) Herhangi bir onay, uygun bulma veya katılma belgesinin tevdi
olunduğunu ;
c) 36 ve 37. Maddelere uygun olarak Sözleşmenin yürürlüğe girdiği
herhangi bir tarihi;
d) 40. Maddenin 1. Fıkrasına göre yapılmış herhangi bir çekinceyi,
e) Bu Sözleşmeyi ilgilendiren başka herhangi bir işlem bildirimi
veya beyanı.
Usulüne göre yetkili kılınmış olan aşağıda imzaları bulunan temsilciler
bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
Arvada Konseyi arşivinde saklanacak her iki metin de aynı derecede
geçerli olmak üzere, İngilizce ve Fransızca dillerinde 8 Kasım 1990' da
Strasbourg' ta imzalanmış olup onaylanmış kopyalar Arvada Konseyi Genel
Sekreteri tarafından her bir üye devlete, bu Sözleşmenin hazırlanmasına
iştirak eden üye olmayan devletlere ve bu Sözleşmeyi onaylamak üzere davet
edilmiş olan her hangi bir devlete gönderilecektir.
Avrupa
Antlaşmaları Serisi / 141
|