|
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ - 85
10. Maddenin İhlali Ergin-Türkiye (no. 6) (no. 47533/99) Madde 6&1'in İhlali (adil olma) Başvuru sahibi Ahmet Ergin 1973 doğumlu olan ve İstanbul'da yaşayan bir Türk vatandaşıdır. Günlük Emek gazetesinin editörü olan başvuru sahibi, Eylül 1997'de, askeri görevlerini yerine getirmek üzere ayrılan askerlerin geleneksel hale gelmiş olan uğurlama törenlerini eleştiren “Asker uğurlamalar ve toplumsal hafıza” başlıklı bir yazı yayınladı. Edebi bir dille yazar, bu uğurlamaları saran heyecanı, askere alınan bazı şahısların ölümle veya sakat kalma ile bitecek trajik sonlarının reddedilmesi olarak açıkladı. 20 Ekim 1998'de Askeri Mahkeme yazarı askeri görevden kaçmayı teşvik etmekten suçlu buldu ve iki ay hapse mahkum etti; ceza daha sonra paraya dönüştürüldü. Başvuru sahibi tarafından yüksek mahkemeye yapılan başvuru 10 Şubat tarihinde reddedildi. Mahkeme, Türk mahkemeleri tarafından verilen gerekçelerin başvuru sahiplerinin ifade özgürlüklerine müdahale edilmesi için yeterli kanıt teşkil etmediğini düşündü. Mahkeme, diğer şeylerin yanında, yayınlanan makalede kullanılan saldırgan kelimelerin askeri hizmete düşmanca bir anlam yüklemesine rağmen şiddeti veya silahlı direnişi teşvik etmediğini; mahkemenin düşündüğü gibi dikkate alınacak temel unsur olacak kadar bir nefret yazısı seviyesinde olmadığını gözlemledi. Makale bütün halka açık olan bir gazetede yazılmıştır ve ne oluşumunda ne de içeriğinde askerden kaçmayı teşvik etmeyi hedeflememiştir. Mahkeme, başvuru sahibinin cezai mahkumiyetinin baskı unsuru oluşturan bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelmediğini ve bu yüzden “demokratik bir toplumda gerekli” olmadığını düşündü. Bu nedenle, mahkeme oybirliğiyle 10. Maddenin ihlali hükmüne vardı. Askeri Mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığı yönündeki şikayetler nedeniyle Mahkeme, ilk olarak, Türk Hükümeti tarafından Türk yargısının Sözleşme'nin gerektirdikleri ile aynı çizgiye getirilmek üzere değiştirilmiş olduğu yönünde verilen bilgiyi dikkate aldı. Mahkeme, kısmen de olsa silahlı kuvvetler üyelerinin katılımıyla oluşturulan mahkemelerin cezai hükümlerin karara bağlanmasında ancak istisnai durumlarda uygun kabul edilebileceğini düşündü; bu yaklaşımına son yıllarda uluslar arası seviyede gerçekleşen gelişmelerle destek sağladı. Mahkeme askeri cezai yargılamanın gücünün böyle bir durumu mecbur kılacak gerekçeler olmadığı taktirde sivil seviyeye ulaşmaması ve eğer ulaşacaksa bile ancak açık ve öngörülebilir bir yasal temelde ulaşması gerektiği görüşünü beyan etti. Ayrıca, sadece subaylardan oluşan bir mahkemenin karşısında askeri göreve karşı propaganda suçuyla yargılanan bir sivilin ordu mensubu yargıçlar karşısında endişeye kapılması anlaşılabilir bir durumdur; bu sürece etki edebilir. Buna göre, başvuru sahibi meşru bir şekilde Askeri Mahkemenin haksız olarak, taraflı kararlar almasından korkabilir. Bu nedenle de başvuru sahibinin o mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkındaki endişelerinin nesnel bir şekilde kanıtlandığı düşünülebilir. Bu nedenle Mahkeme oybirliğiyle Madde 6&1'in ihlaline karar vermiştir. Süreçlerin adil olmadığı yönündeki diğer şikayet için mahkeme, tarafsızlığı ve bağımsızlığı sağlanamamış olan bir mahkemenin hiçbir koşulda yargıya tabi olan kişilere adil bir yargıyı garanti edemeyeceğini yineledi; bu yüzden bu şikayeti incelemek için gerekçe olmadığına karar verdi. Mahkeme başvuru sahibini 2000 Avro manevi tazminat ve maliyetler ve harcamalar için 1500 Avro ile ödüllendirdi (Karar sadece İngilizce olarak mevcuttur). |
|
Bu
web sitesi 'Dış Politika Enstitüsü' tarafından hazırlanmıştır. Dış
Politika Enstitüsü |