Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, İsviçre ile ilgili bir şikayeti karara bağlamıştır. Şikayet Linnekogel tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6. maddesinin 1. fıkrasına göre yapılmıştır. Davanın esası şöyledir: Müracaat sahibi Raphael Linnekogel 1979 doğumlu, Wädenswil şehrinde yaşayan bir İsviçre vatandaşıdır. 23 Eylül 1997’de İsviçre Federal Polisi, kendisine bir paket halinde Almanya’dan gönderilen kasetleri aşırı sağcı propaganda içerdiği için zaptettiklerini bildirmiştir. Müracaat sahibi, Federal Adalet ve Polis Dairesi’ne şikayette bulunmuştur. Ancak Federal Savcılık Bürosu’nun, Gümrük İdaresi’ne ve Zürih Kanton polisine el koyma hakkında bilgi vermesi üzerine bir şikayet daha yapmış, yaptığı bu son şikayet Aralık 1999’da reddedilmiştir. 26 Haziran 1999’da Federal Konsey’in, kayıtların tamamen zapt edilmesiyle ilgili kararının bir kopyasını elde etmeye çalışmışsa da şikayetçi bunda başarılı olamamıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanmaya dair 6. maddesinin 1. fıkrasına göre şikayetçi, el koyma kararından önce adalete başvurma hakkının kendisine tanınmadığından dolayı şikayette bulunmuştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi şikayetçinin müracaatının sadece idari makamlar tarafından incelendiğini ve kendisine bir mahkemeye müracaat etme hakkının tanınmadığını tespit etmiş ve oybirliğiyle 6. maddenin 1. fıkrasının ihlal edildiği kararına varmıştır. Bunun için mahkeme şikayetçiye tazminat ve masraflar olarak 3.000 Euro ödenmesini kararlaştırmıştır.

Aynı mahkemenin 2. davası İlknur Birol tarafından Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne karşı açılmış olan davadır. Bu dava ifade özgürlüğü maddesine (10. maddeye) dayanarak açılmıştır. Müracaat sahibi İlknur Birol, vaka tarihinde İstanbul’da öğretmenlik yapmakta ve aynı zamanda Eğitim ve Bilim İşçileri Sendikası’na üye bulunmaktadır. 26 Haziran 1997’de demokrasi ve sendika hakları lehine yapılan gösteri sırasındaki bir konuşmasında Adalet Bakanlığı’na ve Adalet Bakanı’na hakaretten, Bakanı küçük düşürmekten 1 yıl hapse mahkum edilmiştir. Müracaat sahibi bu cezanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 14. maddesindeki ifade özgürlüğünü ihlal ettiği ve siyasi fikirlerinden dolayı zarar gördüğü iddiasıyla  10. maddeye dayanarak dava açmıştır. Mahkeme, yerel mahkemenin mahkumiyeti ifade eden delillerinin, ifade özgürlüğü hakkına müdahale için yeterli görmemiştir. Birol her ne kadar verdiği nutukta sert ifadeler kullanarak o günkü Adalet Bakanı’nı eleştirmişse de,  şiddete veya isyana bir teşvik bulunmamakta ve sözleri bir nefret nutku niteliğini taşımamaktadır. Mahkeme, açık havada yapılan bir konuşmanın geri alınamayacağı veya düzeltilemeyeceği hususunu dikkate almış, Bu yüzden şikayetçinin cezalandırılmasının demokratik bir toplum için gerekli olan hususlarla uyuşmadığı kanaatine varmıştır. Bunlardan ötürü 10. maddenin ihlal edildiği kararlaştırılmıştır. Mahkeme şikayetçiye 4.000 Euro manevi tazminat ve mahkeme masrafları için de 1.500 Euro tazminat ödenmesini kararlaştırmıştır. 

 Bu web sitesi 'Dış Politika Enstitüsü' tarafından hazırlanmıştır.
Sorumluluğu 'Dış Politika Enstitüsü'ne aittir.

Dış Politika Enstitüsü
Bilkent Üniversitesi Doğu Kampüsü / Ankara
Tel: (90) (312) 266 28 69 - 266 28 70 Fax: (90) (312) 266 28 71
e-mail: fpi@foreignpolicy.org.tr