|
AİHM'NİN Madde 46'YA İLİŞKİN KARARI 12.05.2005
Büyük Daire, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarının esas itibariyle açıklayıcı nitelikte olduğunu ve genel olarak 46. Madde gereğince üzerine düşen hukuki sorumluluğu yerine getirmek için iç hukukta kullanılabilecek araçları, Bakanlar Komitesi gözetimi altında, seçme işinin öncelikle devlete ait olduğunu tekrarlamıştır.
Bununla beraber, istisnai olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ilgili devletin 46. Madde gereğince sorumluluklarını yerine getirmesine yardımcı olmak üzere sistemden doğan duruma son vermek için alınabilecek önlemin çeşidini belirtmeye çalışmıştır. Bu gibi hallerde, çeşitli seçenekleri önerebilir ve önlemin seçilmesini ve uygulanmasını, ilgili devletin takdirine bırakır. Diğer istisnai durumlarda, belirlenen ihlalin niteliği öyle olabilir ki onu düzeltmek için gerekli önlemler açısından bir seçim imkanı kalmayabilir ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sadece böyle bir önlemi belirtebilir.
Devlet Güvenlik Mahkemelerinin bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda Türkiye aleyhine olan davaların özel durumunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Daireleri davacının iddialarıyla ilgili hükümden sonra verdiği diğer bazı hükümlerde en uygun düzeltme biçiminin davacı istediği taktirde kendisine hemen yeniden davanın yenilenmesi olanağının sağlanması olduğunu belirtmişlerdir.
Büyük Daire bu genel yaklaşımı benimsemiştir. Bu davacı şıkkında olduğu gibi bir kişi Sözleşmenin gerektirdiği bağımsızlığa ve tarafsızlığa uymayan bir mahkeme tarafından mahkum edildiği durumda, talep edilirse yeniden yargılama veya davaya yeniden bakılmasının prensip itibariyle ihlal durumunu düzelterek uygun bir yol olduğunu mütalaa etmiştir.
Bununla beraber, davalı devletin; 46. Maddeye göre sorumluluklarını yerine getirmesi için, eğer varsa yerine getirmesi gereken düzeltici önlemler her davanın özel şartlarına bağlı olmalıdır ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bu vakada verdiği hükmün ışığında ve yine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yukarıdaki içtihadı dikkate alınarak belirlenmelidir.
|
|
Bu
web sitesi 'Dış Politika Enstitüsü' tarafından hazırlanmıştır.
Dış
Politika Enstitüsü |