Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Yargı Dairesi Nurgül Doğan- Türkiye Davasını yazılı olarak tebliğ etmiştir. Mahkeme, aşağıdakilerin olduğuna dair 1e karşı 6 oyla fikir birliğine varmıştır:
41. madde uyarınca mahkeme, maddi olmayan zarar için davacıya 5.000 Euro (EUR), dava masrafları ve harcamaları için 2.500 Euro tazminat ödenmesine karar verdi.( Avrupa Konseyi’nin yasal yardım olarak verdiği 850 Euro’nun toplamından daha az bir miktar) (Karar yalnızca Fransızca olarak mevcuttur )
Davacı, Nurgül Doğan, 1965 doğumlu, Türk uyruklu ve İstanbul’da ikamet etmektedir 22 Şubat 1999 tarihinde kimlik kontrolü sırasında tutuklanmış ve İstanbul Polis Gücü’nün antiterör şubesi tarafından gözaltına alınmıştır. Akabinde EKİM-TKİP ismiyle silahlı bir örgüte üye olmak suçuyla işleme tutulmuştur. Davacı, gözaltı sırasında 24 saat süre ile 2 blok buz kalıbı arasına konulduğunu, ayrıca üzerine su püskürtüldüğünü ve haksız tutuklanmasını protesto ettiği için gözaltı sırasında hiçbir şey yiyip içmediğini beyan etti. Davacı, 24 Şubat 1999 tarihinde adli tıp uzmanı tarafından muayene edildi. Uzman 25 Şubat tarihli raporunda tutuklunun sağ bileğinin alt tarafında zedelenme, sol kolunda 2 adet zedelenme ve sol uyluğunda zedelenme tespit etmiştir. Uzman şiddet izlerinin ışığında davacıya 1 günlük iş göremez raporu vermiştir. Davacı o günün sonunda İstanbul Milli Güvenlik Mahkemesinde, Cumhuriyet Savcısına beyanda bulunmuştur. Hâkim karşısına çıkışının akabinde gözaltı sırasında sorguya çeken antiterör şubesi güvenlik polis memurları tarafından kötü muameleye maruz kalmıştır. Eylül 1999 senesinde davalının takdim ettiği cezai dava dilekçesiyle ilgili olarak,5 Ocak 2000 tarihinde Cumhuriyet Savcısı 2 polis memuruna İstanbul Yargı Mahkemesi’nde dava açtı. 20 Kasım 2000 Tarihinde Yargı Mahkemesi, polis memurlarını kanıtların yetersiz olmasından dolayı beraat ettirdi. 24 Şubat 1999 tarihli tıbbi raporun davacının şiddete maruz kaldığına dair beyanına rağmen, gözlemlenen izlerin zanlılar tarafından yapıldığına dair sonuç çıkartmak imkânsızdır. Davacıya gönderilen mahkeme celbine rağmen davacının duruşmalara gelmesini sağlamanın ve davacıdan kanıt elde etmenin olanaksız olduğu mahkeme tarafından not edilmiştir.
Başvuru 10 Mayıs 2001 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine takdim edilmiştir. Karar 7 yargıçtan oluşan kurul tarafından oluşturulmuştur: Françoise Tulkens (Belçikalı), Başkan, Ve ayrıca Sally Dollé, Bölüm Sicil Memuru 3. Karar Özeti 3.maddeye dayanarak ( insanlık dışı ve haysiyet kırıcı davranış yasağı) Nurgül Doğan polis gözaltısı sırasında kötü muameleye maruz kaldığını iddia etmiştir ve ilgili makamların iddiasını incelerken etkin olmadığını beyan etmiştir. Mahkeme Kararı Madde 3 İddia edilen kötü muameleye göre, Mahkeme, davacının vücudundaki şiddet izlerinin tamamıyla bağımsız olan bir adli tıp uzmanının tıbbi raporunda tasdik edildiğine dair kanaatte bulunmuştur. Öncelikle gözlenmiştir ki, 20 Kasım 2000 tarihinde Yargı Mahkemesi, davacının yaralanma sebebine değinmeksizin zanlıları kanıt yetersizliği sebebiyle beraat ettirmiştir. Türk Hükümetine bakılırsa, tıbbi raporda belirtilmiş olan zedelenmenin açıklaması şudur; tutuklama esnasında davacının elleri arkadan bağlanmıştır, bu esnada bilekleri çok sıkı bağlandığı için sağ bileğinde zedelenme meydana gelmiştir. Diğer zedelenmeler için ise Hükümetin ortaya attığı iddia, davacının açlık eylemi esnasında oluştuğu veya düştüğü için olduğudur. Delillerin ispatlanması esnasında önemsiz kanıtlar sunulmuş ve davacı mahkemeye katılmadığı halde, davacının sunduğu olaylara şüphe ile bakılmıştır. Mahkeme, davacının yaptığı iddiaların hepsinin kanıtlanmamış olduğunu ve ifadesinin, tıbbi raporla elde edilen sonuçlarla tutarlı olmadığını tespit etmiştir. Aynı zamanda, davacının duruşmadaki yokluğunun, mahkemenin davaya yol açan fiilleri tespit etmesini zorlaştırmış olması bir gerçektir. Ancak mahkeme davacının vücudunda, adli tıp uzmanının raporunda bahsedilen şiddete maruz kalmaktan dolayı oluşmuş zedelenmelere ve buna bağlı olarak davacıya verilen 1 günlük iş göremez raporuna nihai önem vermemiştir. Mahkeme, davacının cezai şikayet dilekçesi verdiğini ve birkaç sefer maruz kaldığını iddia ettiği muamelenin ayrıntılı tanımını yaptığını da saptamıştır. Yukarıda görüldüğü gibi, Mahkeme, Türk hükümetinin gerek davacının vücudundaki zedelenmeler konusunda gerekse polis gözaltısından sonra sunulan adli tıp raporu konusunda güven uyandıran açıklamalarda bulunamamasını göz önünde bulundurmuştur. Bu sebepten dolayı Türk Devleti 3. Maddeyi ihlal etmiş ve bu zedelenmelerden sorumlu tutulmuştur Soruşturmaya göre Mahkeme şunda mükerrerdir ki, ilgili makamların kamu itimadı, kanunun üstünlüğüne bağlılığı ve herhangi bir hileye veya yasadışı eyleme tahammülü önleme bağlamında derhal bir soruşturma başlatması esas olarak görülmektedir. Mahkeme gözlemlemiştir ki, davacının sunduğu resmi şikâyet dilekçesi, polis memurlarına karşı yürütülen dava sürecindeki cezai işleme katılmamış ve davacı ilgili taraf olarak duruşmalara katılmamıştır. Ancak, 25 Şubat 1999’dan beri kötü muamelenin olduğuna dair yetkililerin elinde yeterli kati delilin bulunmasına rağmen, 5 Ocak 2000’de, yani olayların üstünden 11 ay kadar bir süre geçtikten sonra, takibat başlamıştır ve ancak o zaman davacının şikâyet dilekçesi sunulmuştur. Mahkeme, Türk makamlarının Nurgül Doğan’ın iddiaları hakkında etkili bir soruşturma yürütmediği ve Madde 3’ün ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Muhakemeye ilaveten, Yargıç Popovic muhalif görüşünü beyan etmiştir. Mahkeme kararları şu internet sitesinde mevcuttur: (http://www.echr.coe.int) Basın İrtibatları Adrien Meyer (tel: 00 33 (0)3 88 41 33 37) Tracey Turner-Tretz (tel: 00 33 (0)3 88 41 35 30) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 1959’da 1950’de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi üzerine çıkan anlaşmazlığı aşmak üzere Avrupa Konseyi Üye Devletleri tarafından Strasburg’da kuruldu. |
